در یک تحول بیسابقه در معادلات دیپلماتیک غرب آسیا، ایران و مصر که از سال ۱۹۸۰ روابط دیپلماتیک در سطح سفیر نداشتند، به توافق نهایی برای ارتقاء سطح مناسبات و تبادل سفیر رسیدهاند.
این تصمیم که به گفته مقامات دو کشور تنها در انتظار اعلام رسمی در “ساعت صفر” است، نه تنها فصل جدیدی در روابط دو قدرت بزرگ جهان اسلام گشوده، بلکه موجی از نگرانی را در تل آویو برانگیخته است.تحولات سریع منطقهای در ماههای اخیر، دو طرف را به تسریع روند عادیسازی روابط ترغیب کرده است. مجتبی فردوسیپور، رئیس دفتر حفاظت منافع ایران در قاهره، از وجود یک “نقشه راه سه مرحلهای” برای رفع موانع خبر داده که شامل اعتمادسازی در حوزههای سیاسی، امنیتی، اقتصادی و گردشگری و در نهایت توسعه همکاریهای تجاری و سرمایهگذاری میشود.
در ۲۴ شهریور ۱۴۰۴، عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهور مصر، در حاشیه نشست اضطراری سران کشورهای اسلامی و اتحادیه عرب در دوحه، از گسترش همکاریهای دیپلماتیک میان دو کشور ابراز خرسندی کرد و تأکید کرد که این همکاریها میتواند به تأمین منافع دو ملت و دیگر ملتهای منطقه کمک کند.بر اساس گزارشها، دو کشور در ماههای اخیر بیش از ۱۵ دیدار در سطح وزرای خارجه و نشستهای متعدد در سطوح دیگر از جمله روسای جمهور برگزار کردهاند.
این هماهنگی سیاسی بین تهران و قاهره در قبال تحولات منطقه به اوج خود رسیده و تماسهای مکرر وزرای خارجه نشاندهنده همگرایی جدی در پروندههای کلیدی است.تحلیلگران معتقدند که خبر تبادل سفیر بین تهران و قاهره، زنگ خطر را در تل آویو به صدا درآورده است. رژیم صهیونیستی که به مصر به عنوان یکی از ارکان ثبات در منطقه نگاه میکرد، اکنون شاهد نزدیکی روزافزون قاهره و تهران است.
این تعامل دیپلماتیک جدید میتواند به معنای شکست راهبرد نتانیاهو برای انزوای ایران و عادیسازی روابط با کشورهای عربی بدون حل مسئله فلسطین باشد.در میان نگرانیها از احتمال وقوع یک درگیری گسترده نظامی بین ایالات متحده و ایران، مصر تلاش کرده است نقش میانجیگرایانه ایفا کند. عبدالفتاح السیسی نسبت به عواقب هرگونه تشدید تنش هشدار داده و تأکید کرده است که بحران ایران میتواند بر منطقه تأثیر بگذارد.
این اظهارات نشاندهنده نگرانی عمیق مصر از به هم خوردن توافق آتشبس غزه در سایه یک جنگ جدید است.به نظر میرسد ارتقاء روابط ایران و مصر به سطح سفرای رسمی، پاسخی راهبردی به تحولات میدانی و دیپلماتیک منطقه باشد. محمد محسن ابوالنور، کارشناس مسائل ایران، این توافق را پایان دوره طولانی روابط سرد و آغاز فصلی نوین میداند.
با نزدیک شدن به لحظه اعلام رسمی این توافق، توجهها به قاهره و تهران دوخته شده تا ببینند این تحول دیپلماتیک چگونه موازنه قدرت را در غرب آسیا تغییر خواهد داد.
