بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی، به تازگی اعلام کرد که این رژیم، «جمهوری سومالیلند» را به عنوان کشوری مستقل به رسمیت میشناسد. این اقدام در پی گفتگوی ویدئویی نتانیاهو با رئیسجمهور خودخوانده سومالیلند صورت گرفت. این تصمیم، نقض آشکار تمامیت ارضی سومالی و تحول قابل توجهی در معادلات راهبردی منطقه شاخ آفریقا و دریای سرخ به شمار میرود.
سومالیلند، واقع در شمال سومالی، از سال ۱۹۹۱ تحت کنترل یک دولت محلی خودمختار اداره میشود، اما هرگز به رسمیت شناخته نشده است. قطعنامههای سازمان ملل و اتحادیه آفریقا همواره بر حمایت از حاکمیت و تمامیت ارضی سومالی تأکید کردهاند. بنابراین، اقدام یکجانبه رژیم صهیونیستی در تضاد با مواضع نهادهای بینالمللی و قواعد حاکم بر روابط دولتها قرار دارد.انگیزههای پشت این تصمیم را میتوان در چند محور کلیدی دستهبندی کرد. نخست، دستیابی به موقعیت راهبردی در منطقهای حیاتی است. سومالیلند در ساحل جنوبی خلیج عدن و در مجاورت تنگه باب المندب واقع شده که گلوگاه دریایی مهمی برای تجارت جهانی و انتقال انرژی محسوب میشود. ایجاد نفوذ در این نقطه، امکان نظارت و کنترل بیشتری بر این مسیر را فراهم میآورد.
دومین عامل، ملاحظات امنیتی و نظامی است. رژیم صهیونیستی با نگرانی از افزایش نفوذ جنبش انصارالله یمن، به دنبال ایجاد پایگاهی در نزدیکی این تهدید بالقوه است. همچنین، تلاشهای قبلی رژیم صهیونیستی برای جلوگیری از حملات موشکی یمنیها در دفاع از مردم غزه، با شکست مواجه شده است.سمیر فرج، مقام نظامی سابق ارتش مصر، تأکید کرده که رژیم صهیونیستی پس از درک ناتوانی در تکیه بر پدافند هوایی، به رسمیت شناختن سومالیلند را انتخاب کرده است. او همچنین اشاره کرد که تل آویو به دنبال راهحلی برای مقابله با تهدیداتی است که بندر ایلات را هدف قرار میدهد. در نهایت، رژیم صهیونیستی با ارائه کمکهای اقتصادی و نظامی به سومالیلند، سعی در تقویت این منطقه و تبدیل آن به پایگاهی محکم برای خود دارد.
سومین انگیزه، موضوع غزه و کوچ اجباری فلسطینیان است. رژیم صهیونیستی در تلاش است تا با کمک به جداییطلبان سومالیلند، فلسطینیان ساکن غزه را در این منطقه اسکان دهد. این اقدام در راستای اهداف سیاسی و دیپلماتیک رژیم صهیونیستی برای گسترش روابط با کشورهای عربی و به رسمیت شناختن منطقهای با اکثریت جمعیت مسلمان سنی انجام میشود.این تصمیم نتانیاهو میتواند پیامدهای جدی برای منطقه داشته باشد. در کوتاهمدت، این اقدام ممکن است به تشدید تنشها و بیثباتی در شاخ آفریقا منجر شود. در بلندمدت، وضعیت سومالی و درگیریهای داخلی آن در هالهای از ابهام قرار خواهد گرفت. مقاومت دولت مرکزی سومالی با حمایت نهادهای بینالمللی میتواند مانع جدی بر سر راه پروژه رژیم صهیونیستی باشد.
در حال حاضر، این تصمیم با محکومیتهای گستردهای از سوی جامعه بینالمللی مواجه شده است. دولت فدرال سومالی این اقدام را تجاوز به حاکمیت ملی خوانده و تمامی گزینههای دیپلماتیک را برای مقابله با آن در دست بررسی دارد. اتحادیه آفریقا نیز این شناسایی را باطل و غیرقابل قبول اعلام کرده است. در نهایت، این اقدام میتواند به شکلگیری جبههای مخالف از کشورهایی چون مصر، ترکیه و سومالی منجر شود.
