بازدارندگی شناختی و جنگ روایت‌ها: واکنش ایران به چالش‌های ترامپ

جنگ‌های قرن بیست و یکم تنها به سلاح‌های نظامی محدود نمی‌شوند، بلکه در میدان روایت‌ها و ادراکات عمومی نیز شکل می‌گیرند. تجربه تلخ جنگ تحمیلی ۱۲ روزه برای ایران، نه تنها به دلیل خسارت به تأسیسات هسته‌ای نطنز و فردو، بلکه به خاطر ضربه‌ای بود که رژیم صهیونیستی با همکاری کاخ سفید به ساختار تصمیم‌گیری در تهران وارد کرد. این «جنگ شناختی» به واسطه ارسال پیام‌های متناقض، منجر به ایجاد دوگانگی در تحلیل و تصمیم‌گیری در تهران شد.

اکنون، هشت ماه پس از آن واقعه، واشنگتن با همان سناریو اما این بار از سوی تیم سیاست‌گذار ایران مواجه است. مقامات و تصمیم‌گیران ایران با الهام از تجارب گذشته، به کارگیری تاکتیک‌های مشابهی را علیه معمار اصلی آن، یعنی دونالد ترامپ، آغاز کرده‌اند. به اعتقاد کارشناسان غربی و صهیونیستی، ایران با استفاده از تجربیات به‌دست‌آمده، به‌ویژه از جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، در صحنه‌های نظامی و سیاسی به مقابله‌ای همه‌جانبه با آمریکا پرداخته است.

رهبر معظم انقلاب، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، که همواره بر هوشیاری در برابر فریب دشمن تأکید دارند، به‌خوبی درک کردند که آنچه در ژوئن ۲۰۲۵ اتفاق افتاد، صرفاً یک حمله نظامی نبود، بلکه نوعی «جنگ اراده‌ها» بود. در این جنگ، دشمن به دنبال ایجاد شکاف میان دیپلماسی و مقاومت داخلی بود. ایشان که در طول ۳۶ سال رهبری خود توانایی مانور تاکتیکی در شرایط دشوار را به نمایش گذاشته‌اند، بار دیگر مفهوم «انعطاف قهرمانانه» را به شکل جدیدی مطرح کردند.

این بار، انعطاف نه در میز مذاکره، بلکه در نحوه مدیریت همزمان «تهدید» و «فرصت» نمود پیدا کرد.