درس های عبرت آموز از داستان حضرت موسی(ع) و کفران نعمت

در ایام ماه مبارک رمضان، یادداشت‌هایی به تبیین عبرت‌ها و درس‌هایی از زندگی حضرت موسی علیه‌السلام بر اساس بیانات حضرت آیت‌الله خامنه‌ای پرداخته می‌شود. در دومین یادداشت، موضوع «سنت الهی در هنگام کفران نعمت» قوم بنی‌اسرائیل بررسی می‌شود.

خداوند متعال در قرآن کریم از روش‌های مختلفی برای هدایت مؤمنان استفاده کرده است. یکی از این روش‌ها، بیان داستان‌ها و سرگذشت ملّت‌های گذشته است تا مؤمنان از حوادث و سرنوشت آنان عبرت بگیرند. داستان حضرت موسی علیه‌السلام و قوم بنی‌اسرائیل به‌ویژه مورد توجه قرار گرفته است.

یکی از سنت‌های ثابت در داستان‌های عبرت‌آموز بنی‌اسرائیل، این است که «کفران نعمت، موجب زوال نعمت می‌شود.» این قانون در طول تاریخ و در میان ملّت‌های مختلف به وقوع پیوسته است. بر اساس آیات متعدد قرآن، خداوند به بنی‌اسرائیل نعمت‌های زیادی عطا کرده بود، اما آنان قدر این نعمت‌ها را ندانسته و کفران کردند.

حفظ نعمت‌های الهی دشوارتر از به‌دست‌آوردن آن‌هاست. بنی‌اسرائیل نمونه‌ای بارز از ملّتی بودند که در حفظ نعمت‌های الهی کوتاهی کردند و آن‌ها را فراموش نمودند. دیدگاه عموم مفسران در تفسیر آیه هفتم سوره حمد این است که خداوند به برخی نعمت داده و به برخی دیگر نداده است، اما حضرت آیت‌الله خامنه‌ای بر این باور است که خداوند به همه انسان‌ها نعمت می‌دهد، اما نعمت داده‌شدگان به دو گروه تقسیم می‌شوند.

گروهی که هنگام دریافت نعمت الهی، از غضب خدا دور می‌مانند و گروهی که نعمت‌ها را تبدیل به بدی کرده و مورد غضب قرار می‌گیرند. کفران نعمت بنی‌اسرائیل عاقبت بدی برای آنان به همراه داشت و آنان با کفران نعمت، مورد لعنت دائمی خدا قرار گرفتند.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در تفسیر آیات مربوط به بنی‌اسرائیل، نظام جمهوری اسلامی را یکی از نعمت‌های الهی به ملّت ایران دانسته و تأکید می‌کنند که ملّت ایران باید با اراده‌ای قوی، این نعمت بزرگ را حفظ کند. انسان نسبت به نعمت‌هایی که به او داده می‌شود، وظایفی دارد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها شکرگزاری است. در غیر این صورت، مانند بنی‌اسرائیل از نعمت محروم خواهد شد.

بنابراین، باید به یاد داشت که سنت الهی درباره نعمت‌ها همواره پابرجاست و هر کس که نعمت خدا را نادیده بگیرد، همانند بنی‌اسرائیل به ذلت و محرومیت دچار خواهد شد. شکرگزاری و حفظ نعمت، تنها راه بهره‌مندی از رحمت الهی است.