با ادامه مذاکرات هستهای ایران و آمریکا و افزایش تنشها، تهران پیشنهاد جدیدی برای رئیسجمهور ترامپ مطرح کرده است: تجارت به جای بمبها.
در تاریخ ۲۰ فوریه، وزیر نفت ایران، محسن پاکنژاد، اعلام کرد که همکاری ایران و آمریکا در حوزه نفت و گاز ممکن است. او در پاسخ به سوالاتی درباره احتمال همکاری در بخش انرژی گفت: «همه چیز ممکن است.» این اظهارات بلافاصله پس از مذاکرات هستهای در ژنو بیان شد. ایران بهطور فعال سیگنالهایی مبنی بر امکان توافقات تجاری ارسال میکرد تا تحریمها کاهش یابند.
در جلسه اتاق بازرگانی ایران، معاون وزیر دیپلماسی اقتصادی، حمید قنبری، بر «منافع مشترک» در حوزه نفت و گاز تأکید کرد و گفت که هر توافق باید بازده اقتصادی داشته باشد. برخی دیپلماتها پیشنهاداتی شامل توافقات تجاری مطرح کردهاند که مشابه طرحی است که تیم ترامپ برای پایان جنگ غزه تدوین کرده بود.دسترسی به ذخایر هیدروکربنی ایران باید با سیاستهای تجاری ترامپ همراستا باشد، اما موانع سیاسی و ساختاری زیادی وجود دارد. گریگوری برو، تحلیلگر ارشد، میگوید: «در این مقطع یک توافق بعید به نظر میرسد و توافقی که اجازه سرمایهگذاری آمریکا در ایران را بدهد تقریباً غیرممکن است.»
برخی ناظران شباهتهایی بین وضعیت ایران و ونزوئلا قائل شدهاند. پس از برکناری مادورو، واشنگتن تلاش کرد تا نفوذ خود را بر بخش نفت ونزوئلا تحمیل کند. با توجه به اینکه دولت ترامپ به ایران معطوف شده، شرکتهای آمریکایی ابراز علاقه کردهاند تا شرایط مشابهی را در ایران ایجاد کنند.
در یک رویداد در واشنگتن، مایک سامرز، رئیس انجمن نفتی آمریکا، گفت که شرکتهای انرژی آمریکایی آمادهاند به عنوان «نیروی تثبیتکننده» در ایران عمل کنند. ایران نسبت به ونزوئلا وعدههای بیشتری دارد زیرا زیرساختهای نفتی ونزوئلا دچار فرسایش شده است.صحبتهای تهران درباره سرمایهگذاریهای نفت و گاز میتواند تلاشی برای جلوگیری از سناریوهای ناگوار باشد. به گفته برو، ایرانیها ممکن است دسترسی به میادین نفت و گاز را به شرکتهای آمریکایی ارائه دهند، اما موانع بزرگی وجود دارد که سرمایهگذاری آمریکایی را پیچیده میکند. تحریمها و دشمنی ریشهدار نسبت به شرکتهای آمریکایی، همکاری را دشوار میسازد.
پس از جلسه ژنو، یک مقام آمریکایی اعلام کرد که تهران ظرف دو هفته با پیشنهادات دقیقتری بازخواهد گشت. ترامپ نیز با صدور اولتیماتوم، خواستار یک «توافق معنادار» ظرف ۱۰ روز شد. مذاکرات در عمان ادامه دارد و هدف محدودیتهایی بر برنامه هستهای ایران است.
ایران همچنین به دنبال دسترسی به ۶ میلیارد دلار درآمد نفتی مسدود شده در قطر است. گزارشها نشان میدهد که واشنگتن در حال بررسی امکان لغو تحریمهای مالی و فروش نفت ایران است که میتواند تأثیر زیادی بر بازارها داشته باشد.گسترش اقتصادی ایران در شرایط تحریمها ادامه دارد، اما سقوط ارز و افزایش تورم منجر به ناآرامیهایی شده که تهدیدی برای ثبات رژیم است. دولت ایران راههای کمی برای مقابله با بحران اقتصادی دارد و با افزایش فشارهای واشنگتن، تلاشهای تهران برای پیشنهاد توافقات تجاری به نظر میرسد شانس کمی داشته باشد. با تجمع داراییهای نظامی در منطقه، دیپلماسی همچنان ادامه دارد، اما اختلافات اصلی حل نشدهاند.
