سرویس جهان مشرق – با افزایش تنشهای نظامی بین جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا در ژانویه ۲۰۲۶، منطقه غرب آسیا در وضعیت بحرانی قرار دارد. در این میان، نقش کشورهای همسایه مانند اردن به عنوان یک میدان بالقوه درگیری، کانون توجه تحلیلگران شده است.
اگرچه مقامات اردنی به طور رسمی اعلام کردهاند که کشورشان «نقطه آغاز هیچ اقدام نظامی علیه ایران نخواهد بود»، اما استقرار جنگندههای پیشرفته آمریکایی در خاک این کشور، این ادعا را زیر سؤال میبرد. اردن به عنوان یک متحد استراتژیک آمریکا، سالانه کمکهای نظامی و اقتصادی قابل توجهی از واشنگتن دریافت میکند.
جغرافیای اردن، نزدیکی به مرزهای عراق، سوریه و اسرائیل، آن را به محلی ایدهآل برای استقرار نیروهای آمریکایی تبدیل کرده است. این شرایط به اردن امکان واکنش سریع به تحولات منطقه را میدهد.وزیر خارجه اردن، «ایمن الصفدی»، در تماس با همتای ایرانی خود تأکید کرده که کشورش اجازه نخواهد داد از خاک یا حریم هواییاش برای اقدام نظامی علیه ایران استفاده شود. این بیانیه به نظر میرسد برای کاهش تنشها با تهران باشد.
اما واقعیتهای میدانی نشاندهنده افزایش حضور نظامی آمریکا در اردن است. تصاویر ماهوارهای و گزارشهای میدانی از استقرار جنگندههای «اف-۱۵ئی» و هواپیماهای سوخترسان در پایگاههای اردن خبر میدهند. این تحرکات، اردن را به سکوی پرتابی برای عملیاتهای تهاجمی تبدیل کرده است.
از نگاه تهران، حضور نیروهای آمریکایی در همسایگی غربیاش، تهدیدی مستقیم محسوب میشود. مقامات ایرانی هشدار دادهاند که هرگونه حمله از خاک هر کشور همسایه، آن کشور را درگیر خواهد کرد. این هشدار به وضوح نشاندهنده عزم ایران برای پاسخگویی به هرگونه تجاوز است.ایران نه تنها تهدید میکند که در صورت حمله، به صورت متقابل عمل خواهد کرد، بلکه پایگاههای آمریکایی در کشورهای همسایه را نیز به عنوان اهداف خود در نظر میگیرد. این رویکرد، استراتژی بازدارندگی ایران را به مرحله جدیدی وارد کرده است.
در حال حاضر، حکومت اردن با یک معادله پیچیده داخلی و منطقهای مواجه است. از یک سو، فشار واشنگتن برای همکاری کامل ممکن است افزایش یابد و از سوی دیگر، تهدید ایران واقعی و ملموس است. درگیری تمام عیار نه تنها زیرساختهای اردن را نابود میکند، بلکه میتواند بیثباتی داخلی را نیز به همراه داشته باشد.
کشورهای عربی منطقه از تبعات ماجراجوییهای جدید آمریکا و رژیم صهیونیستی نگران هستند و به شدت نگران تأثیرات جنگ بر منطقه هستند. این نگرانیها نشان میدهد که هیچ کشوری نمیتواند با حفظ امنیت خود، آتش جنگ علیه همسایه را برافروزد.